Westzaan – Molen Het Prinsenhof
Het Prinsenhof is een achtkantige Pelmolen uit 1722. De molen is uniek omdat dit de laatste complete pelmolen in Nederland is. Tot 1899 werd hij gebruikt voor het pellen van gerst tot gort. Daarna zijn er gedurende twintig jaar cacaodoppen verwerkt. Rond de Eerste Wereldoorlog werd er bovendien zaagsel tot houtmeel vermalen, bestemd voor de fabricage van linoleum.
Vooral de constructie van de molen die daarbij nog veel oorspronkelijk hout bevat, maakt deze uniek De molen is daarbij nog nooit verplaatst. Met name de gebruikssporen, zoals signaturen van eerdere molenaars en oude aanplakbiljetten, maken de molen ook bijzonder.
De molen is eigendom van Vereniging De Zaansche Molen. Meer details zijn te vinden in de Molendatabase. https://www.molendatabase.nl/molens/ten-bruggencate-nr-01080
Brand in 2008
Bij een brand op de avond van 2 januari 2008 ging de hut (het molenaarsverblijf) aan de voet van de molen in vlammen op. De brandweer wist te voorkomen dat de brand oversloeg naar de molen. De molenaarshut is nadien herbouwd op basis van beschikbaar fotomateriaal.
Brandveiligheid en de rol van de sprinklerinstallatie
De inschatting van de grootste brandoorzaken betreft vandalisme, handelingen van de molenaar, en ontstekingsbronnen door elektra.
De molen is in 2009 voorzien van een automatische sprinklerinstallatie. Het ontwerp van de sprinklerinstallatie is gedaan op basis van de gevarenklasse N3, vergelijkbaar met een winkel of kantoorpand. De sprinklerinstallatie is een droge installatie omdat er is kans op vorst. Dat houdt in dat de leidingen na de alarmklep niet gevuld zijn met water, maar met lucht die onder druk staat. De installatie kan bluswater sproeien met een sproeidichtheid van 5 mm/min per m², over een maximaal oppervlakte van 137 m². Het bluswater wordt geleverd door een dompelpomp, opgesteld in een watertank die is ingegraven en in verbinding staat met het open water.
In 2022 is de sprinklerinstallatie verbeterd. Een deel van de leidingen werd vervangen vanwege corrosie. Vermoedelijk hebben gassen uit het veen geleid tot versnelde corrosie onder de molen en de schuur.
Om het brandrisico verder te verkleinen, zijn in datzelfde jaar alle techniek en elektra zoals de brandmeldcentrale uit de molen verwijderd. De brandmeldcentrale leidde in de molen tot storingen, waarschijnlijk door condensvorming. Buiten de molen is een kleine technische ruimte gebouwd in de vorm van een “geitenhokje”, waarin alle techniek is ondergebracht. Ook de compressor van de installatie is vervangen.
Er is een luchtleiding naar de molen aangelegd, de testsetjes zijn vernieuwd en in de technische ruimte gemonteerd. Tot slot zijn de zuigput en de zuigleiding voorzien van verwarming.
De installatie wordt door een gecertificeerd sprinklerinstallateur onderhouden. Het periodiek testen wordt door de molenaar gedaan.
Daarbij is de molen uitgerust met rookmelders en zijn op iedere zolder (verdieping) brandblussers aanwezig.
Gebruik
De molen wordt niet bewoond. De molen is bijna iedere zaterdag voor publiek geopend.
Beheer
De molen is eigendom van Vereniging De Zaansche Molen. Er is een beheerder aangesteld die verantwoordelijk is voor het periodiek testen en het laten uitvoeren van onderhoud aan de installatie.
Bij een brandmelding worden een aantal contactpersonen en de Particuliere Alarm Centrale (PAC) gewaarschuwd. De medewerker die het dichtst bij de molen woont, verifieert het alarm.
Afstemming brandweer
De molen ligt op 400 meter afstand van de openbare weg, Een brandweerinzet vindt plaats vanaf het water. Vereniging De Zaansche Molen stemt als eigenaar van de meeste molens in de Zaanstreek regelmatig met de brandweer af.
Meer lezen?
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed besteedt in haar kennisbank aandacht aan dit onderwerp. Meer informatie is te vinden via: https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Thema/Brand
